Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tình hình xâm nhập mặn năm 2026 với nhiều khác biệt

Theo Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam và Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF), dù dòng chảy sông Mê Kông tăng 20-33% và xuất hiện tín hiệu La Niña, tình hình xâm nhập mặn vẫn diễn biến phức tạp. Lượng mưa trái mùa dù cao hơn trung bình nhiều năm nhưng không đủ bù đắp sự thiếu hụt nguồn nước, cộng hưởng với triều cường và gió chướng mạnh sẽ đẩy mặn tiến sâu vào nội đồng.

Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ dự báo ngay trong tháng 02/2026, ranh mặn 4‰ có thể xâm nhập sâu 45-55km tại Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau.

Đáng lo ngại hơn là tâm lý chủ quan của người nuôi trước những cơn mưa trái mùa. Thực tế, nước mưa chỉ làm ngọt lớp mặt, trong khi nước mặn tỷ trọng lớn vẫn âm thầm xâm nhập tầng đáy. Việc cấp nước không kiểm tra kỹ lưỡng vào thời điểm này dễ khiến tôm bị sốc môi trường, chậm lớn và phát sinh dịch bệnh.

Nguy hiểm nhất chính là tâm lý chủ quan của người nuôi khi thấy mưa trái mùa xuất hiện. Thực tế, nước mưa chỉ làm ngọt lớp mặt, trong khi nước mặn có tỷ trọng lớn hơn vẫn âm thầm xâm nhập ở tầng đáy. Nếu không kiểm tra kỹ lưỡng trước khi lấy nước, tôm sẽ bị sốc môi trường, chậm lớn hoặc dễ nhiễm các bệnh nguy hiểm.

Chú ý kỹ thuật để chuẩn bị đón mặn xâm nhập

Trước thách thức từ thiên nhiên, việc ứng dụng kỹ thuật và công nghệ là chiến lược để giữ vững vụ mùa.

1. Kỹ thuật thuần hóa độ mặn

Khuyến cáo phối hợp chặt chẽ với các trại giống để thuần tôm theo độ mặn thực tế tại ao nuôi. Quy trình nâng và hạ độ mặn phải diễn ra từ từ, đảm bảo không thay đổi quá 2‰ mỗi giờ để tránh sốc cho tôm giống.

2. Quản lý khoáng và môi trường

Trong môi trường mặn cao, tôm thường thiếu hụt các vi lượng thiết yếu. Việc bổ sung khoáng và vitamin để tăng sức đề kháng là bắt buộc. Đồng thời, do hạn chế thay nước, việc sử dụng các chế phẩm sinh học để quản lý nước trở nên càng quan trọng.

3. Số hóa ao nuôi

Xu hướng của năm 2026 là quản lý ao nuôi bằng dữ liệu. Thay vì đo đạc cảm tính, nên sử dụng ứng dụng di động để theo dõi biến động môi trường 24/7. Các cảnh báo xâm nhập mặn từ App như Farmext hay hệ thống quan trắc của địa phương giúp người nuôi có những quyết định điều tiết kịp thời, chính xác.

Danh sách kiểm tra để chuẩn bị cho vụ nuôi mặn

Để sẵn sàng cho vụ 1/2026, bà con nông dân cần hoàn tất việc chuẩn bị các vật tư thiết yếu:

- Thiết bị đo độ mặn đã hiệu chỉnh độ chính xác.

- Dự trữ khoáng và chế phẩm gây màu nước.

- Lắp đặt bạt che hoặc lưới lan để hạn chế bốc hơi nước, giữ độ mặn ổn định.

- Cập nhật liên tục tình hình xâm nhập mặn qua các kênh thông tin chính thống.

Vụ tôm mùa mặn chắc chắn sẽ đầy thách thức, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kỹ thuật và sự hỗ trợ từ công nghệ, người nuôi tôm ĐBSCL hoàn toàn có thể tự tin biến thách thức thành cơ hội cho một mùa vụ thắng lợi.